Kreatywność versus tzw. sztuczna inteligencja – wykład otwarty Moniki Porwoł (01.04.2026 IFR)

Serdecznie zapraszamy wszystkich studentów i pracowników IFR na wykład otwarty dr Moniki Porwoł, prof. ucz. (Akademia Nauk Stosowanych w Raciborzu) pt. „Tłumacz 5.0:  zawód przyszłości czy zawód z przyszłością?”

–środa, 01.04.2026, godz. 14:00-15:30, Instytut Filologii Romańskiej UWr, sala 2.2.

Informacja o temacie wykładu: Wykład stawia pytanie, które zmienia perspektywę całej debaty o przyszłości zawodu: nie „czy sztuczna inteligencja zastąpi tłumaczy”, lecz „co tłumacz potrafi, czego żaden algorytm nie zastąpi” oraz jak świadomie budować na tej różnicy własną ścieżkę kariery. Rynek translatorski nie pyta dziś, czy zawód tłumacza przetrwa, lecz rozważa, jakim tłumaczem warto się stać.

Punktem wyjścia wykładu jest koncepcja Społeczeństwa 5.0 jako wizji inteligentnego ładu społecznego, w którym technologia wzmacnia potencjał człowieka, zamiast go wypierać. Podczas spotkania omówimy, jak ta zasada przekłada się na realia branży tłumaczeniowej: systemy AI przejmują rutynowy transfer językowy, otwierając tym samym przestrzeń dla kompetencji kognitywnie wymagających, czyli empatii kulturowej, myślenia lateralnego, refleksji metajęzykowej i umiejętności antycypowania reakcji odbiorcy.

Prelegentka proponuje model współpracy człowiek–maszyna, w którym AI pełni funkcję silnika obliczeniowego, tłumacz zaś staje się architektem całego procesu: wyznacza strategię, selekcjonuje i doskonali propozycje systemu oraz sprawuje nadzór etyczny nad ostatecznym kształtem przekładu. Tę wizję osadza w ewolucji akademickich modeli kompetencji tłumaczeniowych, ukazując, jak z każdą dekadą coraz wyraźniej na pierwszy plan wysuwają się kompetencje technologiczne i interpersonalne.

Wykład wyrasta z własnych badań prelegentki, opublikowanych w monografii naukowej Sztuczna inteligencja w teorii i praktyce – szanse, wyzwania, etyka (red. Kamil Maciąg, Maciej Świtalski, Wydawnictwo Naukowe TYGIEL, Lublin 2025).

Informacja o prelegentce: Dr Monika Porwoł jest badaczką procesu przekładu i autorką monografii Unifying Concepts in Translation Analysis: Practical Resource Book (2021). Choć specjalizuje się w językoznawstwie i przekładoznawstwie, jej wiedza i doświadczenie obejmuje również analityką danych językowych, e-leksykografię, humanistykę cyfrową, przetwarzanie języka naturalnego (NLP) vs. programowanie neurolingwistyczne (NLP) oraz zagadnienia związane z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI). Jest interdyscyplinarną wykładowczynią pracującą w Instytucie Języków i Translatoryki –Akademii Nauk Stosowanych w Raciborzu [na zdjęciu poniżej], jak również członkinią stowarzyszeń EADH oraz PASE. https://orcid.org/0000-0003-1094-3910 , https://www.linkedin.com/in/monikaporwol1975/ , https://www.researchgate.net/profile/Monika-Porwol , https://independent.academia.edu/MonikaPorwoł

Wykład otwarty odbędzie się w ramach przedmiotu „Profile zawodowe tłumacza specjalistycznego” prowadzonego przez dr Annę Kuźnik.

Chociaż wykład jest przewidziany na dzień 01.04.2026 – zwyczajowo obchodzony jako dzień niewinnych żartów Prima Aprilis, to ogłoszenie to należy potraktować poważnie 🙂