Zapraszamy na konferencję przekładoznawczą „Pour qui traduire? Qui pour traduire?” (12-13.03.2026)

Już 12-13 marca 2026 r. na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu Wrocławskiego odbędzie się międzynarodowa konferencja z cyklu „Traductologie de plein champ” pt. Pour qui traduire? Qui pour traduire? | Who Are We Translating For?
Who Is Translating?

Będzie to jubileuszowa, dziesiąta edycja wydarzenia, które od 2007 roku integruje międzynarodowe środowisko przekładoznawcze wokół najważniejszych wyzwań teoretycznych, dydaktycznych i zawodowych. Wrocław stanie się jednym z trzech międzynarodowych etapów tegorocznej odsłony konferencji, obok Sherbrooke w Kanadzie i Liège w Belgii.

Organizatorami wrocławskiej edycji są Instytut Filologii Romańskiej oraz Instytut Filologii Angielskiej Uniwersytetu Wrocławskiego.

Współorganizatorami wydarzenia są Uniwersytet Paris Cité, Uniwersytet w Sherbrooke, Uniwersytet w Liège, Uniwersytet w Genewie oraz Kanadyjskie Stowarzyszenie Studiów Przekładoznawczych.

Zapraszamy do udziału w obradach 12 i 13 marca 2026 r. w gmachu Wydziału Neofilologii przy ul. Św. Jadwigi 3/4 we Wrocławiu.

Hasłem przewodnim wrocławskiego spotkania są dwa pytania o fundamentalnym znaczeniu dla współczesnego przekładoznawstwa: dla kogo dziś tłumaczymy oraz kto tłumaczy w warunkach rosnącej automatyzacji, rozwoju sztucznej inteligencji i dynamicznych przemian rynku usług językowych. Ta refleksja wpisuje się w szerszy kontekst zmian we współczesnej komunikacji – odbiorcy stają się coraz bardziej zróżnicowani, treści są kierowane do coraz węższych grup, rośnie znaczenie dostępności, a samo pojęcie odbiorcy przekładu ulega przedefiniowaniu. Program wrocławskiej części konferencji pokazuje, że przekład analizowany jest dziś jako praktyka komunikacyjna funkcjonująca w złożonych sieciach zależności między technologią, instytucją i wspólnotą odbiorczą.

Konferencja stanowi przestrzeń pogłębionej debaty nad teraźniejszością i przyszłością przekładu – rozumianego nie tylko jako praktyka językowa, lecz jako zjawisko społeczne, technologiczne i instytucjonalne.

Sesje plenarne podejmą zagadnienie redefinicji kompetencji tłumacza w dobie sztucznej inteligencji – w szczególności przejścia od stabilnych modeli kompetencyjnych do koncepcji kompetencji adaptacyjnej, zdolnej do funkcjonowania w środowisku hybrydowym łączącym pracę ludzką i algorytmiczną (wykład plenarny prof. Marii Piotrowskiej z Uniwersytetu Jagiellońskiego). Istotnym punktem programu będzie również analiza ryzyka i odpowiedzialności w przekładzie poświadczonym, w tym problem błędów krytycznych (wykład plenarny prof. Marka Kuźniaka z Uniwersytetu Wrocławskiego), a także historyczne studia przypadku ukazujące translację jako praktykę osadzoną w określonych warunkach politycznych i kulturowych (wykład plenarny prof. Elżbiety Skibińskiej z Uniwersytetu Wrocławskiego).

W sesjach równoległych badacze i praktycy przekładu z Polski, Belgii, Francji, Kanady, Czech, Irlandii i Austrii podejmą dyskusję nad szerokim spektrum zagadnień – od dydaktyki przekładu i projektowania programów kształcenia, przez widzialność tłumacza i mechanizmy budowania kapitału symbolicznego, po lokalizację, przekład audiowizualny oraz multimodalne narracje. Ważne miejsce zajmą analizy przekładu w kontekstach prawnych i instytucjonalnych, refleksja nad decyzjami translatorskimi w tekstach specjalistycznych, a także badania nad przekładem literatury w perspektywie ideologii, kontroli i selekcji kulturowej. Wyraźnie obecny będzie również wątek współpracy tłumacza z systemami opartymi na sztucznej inteligencji – od narzędzi CAT po modele generatywne – oraz konsekwencje tej współpracy dla autonomii zawodowej, standardów jakości i etyki przekładu. Program uwzględnia także problem dostępności, przekładu dla określonych wspólnot odbiorczych oraz translacji jako usługi publicznej.